Redi
DE PERFECTIONE SANCTAE HUMILITATIS ET OBEDIENTIAE IN SEIPSO ET IN FRATRIBUS SUIS.
Caput 39.
Et primo qualiter resignavit officium praelationis et instituit generalem ministrum fratrem Petrum Cathanii.
1 Ad servandam sanctae humilitatis virtutem, paucis annis elapsis post conversionem suam, in quodam capitulo, coram omnibus fratribus, resignavit officium praelationis, dicens:
2 “Amodo sum mortuus vobis; sed ecce frater Petrus Cathanii cui ego et vos omnes obediamus”. Et prosternens se in terram, coram ipso, obedientiam et reverentiam promisit eidem.
3 Flebant ergo omnes fratres et dolor nimius altos gemitus extorquebat, cum scilicet videbant se quodam modo orphanos fieri tanto patre.
4 Surgens autem beatus pater, et elevatis oculis in caelum (cfr. Is 51,6) et junctis manibus, dixit: “Domine, recommendo tibi familiam quam mihi hactenus commisisti; et nunc, propter infirmitates quas tu nosti, dulcissime Domine, curam ipsius habere non valens, eam recommendo ministris:
5 qui teneantur in die judicii coram te, Domine, reddere rationem (cfr. Mat 112,36), si quis frater, propter eorum negligentiam vel malum exemplum seu asperam correctionem, perierit”.
6 Permansit ergo ex tunc subditus usque ad mortem, humilius se habens in omnibus quem aliquis aliorum.Caput 40.
Qualiter resignavit etiam socios suos nolens habere socium specialem.
1Alio tempore, resignavit cunctos socios suos vicario suo, dicens: “Nolo videri singularis hac praerogativa libertatis ut habeam socium specialem, sed fratres me de loco ad locum associent, sicut Dominus inspiraverit eis”.
2 Et adjecit: “Vidi jam unum caecum qui non habebat nisi unum catulum ducem sui itineris, et ego nolo videri melior illo”.
3 Haec enim semper fuit gloria sua ut, omnis singularitatis et jactantiae specie relegata, habitaret in eo virtus: Christi (cfr. 2Cor 12,9).Caput 41.
Quod propter malos praelatos renuntiavit officium praelationis.
1 Interrogatus semel a quodam fratre cur fratres sic a sua cura rejecerat et alienis eos tradiderat manibus, quasi ipsi ad eum nullatenus pertinerent, respondit:
2 “Fili mi, ego fratres diligo sicut possum, sed si mea sequerentur vestigia (cfr. 1Pet 2,21), ipsos utique plus amarem, nec me illis redderem alienum.
3 Nam sunt quidam de numero praelatorum qui ad alia trahunt eos, proponentes illis antiquorum exempla, et parum mea monita reputantes, sed quid et qualiter ipsi nunc agant in fine clarius apparebit”.
4 Et parum post, cum infirmitate nimia gravaretur, in vehementia spiritus (cfr. Ps 47,8) in lectulo se direxit, et clamans dixit: “Qui sunt isti qui religionem meam et fratres meos de manibus meis rapuerunt (cfr. Ioa 10,28)?
5 Si ad generale capitulum venero, ego eis ostendam qualem habeam voluntatem!”.Caput 42.
Quod humiliter acquirebat carnes pro infirmis, et monebat eo esse humiles et patientes.
1 Non verecundabatur beatus Franciscus per loca publica civitatum pro fratre infirmo carnes acquirere. Monebat tamen languidos patienter ferre defectus, et non consurgere in scandalum, quando non erat eis plene per omnia satisfactum.
2 Unde in prima regula fecit scribi sic: Rogo fratres meos infirmos ut in suis infirmitatibus non irascantur vel conturbentur contra Dominum vel contra fratres, nec multum sollicite postulent medicinas, nec nimis desiderent liberare carnem cito morituram quae est animae inimica;
3 sed de omnibus gratias agant (cfr. 1The 5,18) ut quales vult Deus eos esse, tales esse desiderent; quos enim Dominus ad vitam praeordinavit aeternem (cfr. Act 13,48) flagellorum et infirmitatum stimulis erudit sicut ipse ait: “Ego quos amo arguo et castigo” (cfr. Heb 12,6; Apoc 3,19).Caput 43.
De humili responsione beatorum Francisci et Dominici, quando fuerunt simul interrogati utrum vellent fratres suos esse praelatos in ecclesia.
1 In urbe Roma, cum illa duo clara luminaria orbis, videlicet beatus Franciscus et beatus Dominicus, essent simul coram domino Ostiensi, qui postea fuit summus pontifex,
2 atque vicissim eructuarent de Deo melliflua, dixit illis tandem dominus Ostiensis: “In ecclesia primitiva pastores et praelati erant pauperes, et homines caritate non cupiditate ferventes.
3 Cur ergo non facimus de vestris fratribus episcopos et praelatos qui documento et exemplo (cfr. Tit 2,7) omnibus aliis praevalerent?”.
4 Fit inter sanctos de respondendo humilis et devota contentio (Luc 22,24), non quidem praecipientibus sed deferentibus sibi invicem, ac se cogentibus ad respondendum.
5 Sed tandem vicit humilitas Francisci ne prius responderet, vicit etiam Dominicus ut prius respondendo humiliter obediret.
6 Respondens ergo, beatus Dominicus dixit: “Domine, gradu bono sublimati sunt fratres mei, si hoc cognoscere volunt, et pro posse meo nunquam permittam ut aliud assequantur speculum dignitatis”.
7 Tunc beatus Franciscus, inclinans se coram dicto domino, dixit: “Domine, Minores ideo vocati sunt fratres mei ut majores fieri (cfr. Mat 20,26) non praesumant:
8 docet eorum vocatio ipsos in plano subsistere et humilitatis Christi vestigia imitari, ut per hoc tandem, in respectione sanctorum(cfr. Sap 3,13), plus aliis exaltentur.
9 Si enim vultis ut faciant fructum in Ecclesia Dei (cfr. Phip 3,6), tenete illos et conservate in statu vocationis eorum; atque ipsos, si ad alta conscenderint, ad plana reducite violenter, nec ad praelationem aliquam illos ascendere permittatis”.
10 Haec fuerunt sanctorum responsa. Quibus, finitis, de utriusque responsionibus aedificatus valde, dominus Ostiensis immensas gratias Deo egit (cfr. Act 27,35).
11 Discedentibus autem ambobus simul, rogavit beatus Dominicus sanctum Franciscum ut dignaretur ei donare cordam que cingebatur. Recusavit beatus Franciscus ex humilitate, sicut ille ex caritate poscebat.
12 Vicit tamen felix postulantis devotio, et cordam beati Francisci per violentiam caritatis acceptam ipse beatus Dominicus sub inferiori tunica cinxit et ex tunc devote portavit.
13 Tandem alter posuit manus suas inter manus alterius, et alter alteri se mutua recommendatione dulcissime commendavit. Dixitque sanctus Dominicus sancto Francisco: “Vellem, frater Francisce, unam religionem fieri tuam et meam, et nos in Ecclesia vivere pari forma”.
14 Demum, cum se ab invicem separabant, dixit beatus Dominicus pluribus qui adstabant: “In veritate dico vobis (cfr. Luc 4,25) quod hunc sanctum virum Franciscum omnes religiosi deberent imitari, tanta est sanctitatis ejus perfectio”.Caput 44.
Quod pro fundamento humilitatis voluit omnes fratres servire leprosis.
1 Beatus Franciscus a principio suae conversionis, Domino cooperante (cfr. Mar 16,20), velut sapiens aedificator seipsum supra firmam petram (cfr. Mat 7,24) fundavit,
2 id est supra maximam humilitatem et paupertatem filii Dei, appellans religionem suam fratrum Minorum propter maximam humilitatem.
3 Unde in principio religionis, voluit quod fratres manerent in hospitalibus leprosorum ad serviendum eis, ibique sanctae humilitatis facerent fundamentum.
4 Nam quando veniebant ad ordinem nobiles et ignobiles, inter alia quae nuntiabantur eis, dicebatur quod oportebat eos humiliter servire leprosis et manere in domibus eorum, sicut in prima regula continetur.
5 Nihil sub caelo habere volentes nisi sanctam paupertatem per quam nutriuntur a Domino in hoc saeculo cibis corporalibus et spiritualibus et in futuro caelestem consequentur hereditatem.
6 Sicque seipsum pro se et pro aliis fundavit supra maximam humilitatem et paupertatem; quia, cum esset magnus praelatus in Ecclesia Dei, elegit et voluit esse abjectus, non solum in Ecclesia sed etiam inter fratres suos,
7 licet haec abjectio in opinione et desiderio ipsius esset maxima exaltatio ejus in conspectu Dei et hominum.Caput 45.
Quod de omnibus bonis verbis et operibus quis volebat soli Deo attribui gloriam et honorem.
1 Cum praedicasset populo Interamnae, in platea civitatis, statim finita pracdicatione, surrexit episcopus civitatis ejusdem, vir utique discretus et spiritualis;
2 et ait ad populum: “Dominus ab initio ex quo plantavit et aedificavit Ecclesiam suam, semper illustravit eam sanctis viris, qui eam verbo et exemplo excolerent;
3 nunc autem in hac novissima hora (cfr. 1Ioa 2,18) illustravit eam isto pauperculo et despecto ac illiterato homine, Francisco.
4 Propter quod tenemini ex hoc Dominum diligere et honorare, et cavere vobis a peccatis; non enim fecit taliter omni nationi (cfr. Ps 147,20)”.
5 Iis verbis finitis, descendit episcopus de loco ubi praedicaverat et intravit ecclesiam episcopatus. Ad quem accedens beatus Franciscus, inclinavit se coram eo, procidens ad pedes (Act 10,25) ipsius;
6 et ait: “In veritate dico vobis, domine Episcope, quod nullus homo fecit mihi unquam tantum honorem in hoc saeculo quantum fecistis mihi hodie;
7 nam alii homines dicunt: Iste est sanctus homo, attribuentes mihi gloriam et sanctitatem, et non Creatori, sed vos tanquam discretus separastis pretiosum a vili (cfr. Ier 15,19)”.
8 Cum enim beatus Franciscus laudaretur et diceretur sanctus, talibus sermonibus respondebat, dicens: “Non sum adhuc securus quod non debeam habere filios et filias;
9 nam, quacumque hora Dominus auferret mihi thesaurum suum quem mihi commodavit, quid aliud remaneret mihi nisi corpus et anima, quae etiam infideles habent?
10 Immo credere debeo quod si Dominus latroni vel infideli homini tanta bona contulisset quanta et mihi, fideliores essent ipsi Domino quam ego.
11 Sicut enim in pictura Domini et beatae Virginis, in ligno depicta, honoratur Dominus et beata Virgo, et tamen lignum et pictura nihil sibi attribunnt, sic servus Dei est quaedam pictura Dei, in qua Deus honoratur propter beneficium suum,
12 sed ipse sibi nihil debet attribuere, quia respectu Dei minus est quam lignum et pictura: immo est purum nihil; et ideo soli Deo honor et gloria (cfr. Apoc 5,13) est reddenda, sibi autem solummodo verecundia et tribulatio, dum vivit inter miserias hujus mundi”.Caput 46.
Quod usque ad mortem voluit habere guardianum unum de sociis quis et vivere in subjectione.
1 Volens autem usque ad mortem in perfecta humilitate et subjectione persistere, diu ante mortem suam dixit generali ministro: “Volo ut committas vicem tuam super me uni ex sociis meis cui obediam vice tua; nam propter bonum obedientiae volo quod in vita et in morte semper maneas mecum”.
2 Et ex tunc, usque ad mortem, habuit unum de sociis suis guardianum, cui obediebat vice generalis ministri.
3 Immo quadam vice dixit sociis suis: “Hanc gratiam inter alias contulit mihi Dominus quod ita diligenter obedirem novitio qui intraret hodie religionem, si esset mihi assignatus pro guardiano, sicut illi qui est primus et antiquus in vita et in religione.
4 Subditus enim considerare debet praelatum suum, non ut hominem, sed ut Deum, pro cujus amore subditus est eidem”.
5 Postea dixit: “Non est aliquis praelatus in toto mundo qui tantum timeatur a subditis suis quantum Dominus faceret me timeri a fratribus meis, si vellem; sed hanc gratiam contulit mihi Dominus quod volo esse contentus omnibus, sicut qui minor est in religione”.
6 Hoc autem vidimus oculis nostris (1Ioa 1,1), nos qui cum ipso fuimus (cfr. 2Pet 1,18), sicut etiam ipse testatur, quod cum aliqui fratres non satisfacerent ei in suis necessitatibus,
7 vel dicerent sibi aliquod verbum de quo solet homo turbari, statim ibat ad orationem et in reversione sua nolebat de aliquo recordari, nec unquam dicebat: “Talis non satisfecit mihi, vel talis dixit mihi tale verbum”.
8 Sicque in hujusmodi perseverans, quanto magis appropinquabat morti, tanto magis erat sollicitus considerare quomodo in omni humilitate et paupertate et omnium virtutum perfectione posset vivere atque mori.Caput 47.
De perfecto modo obediendi quem ipse docebat.
1 Dicebat pater sanctissimus fratribus suis: “Fratres carissimi, primo verbo praeceptum implete, nec exspectetis iterari quod dicitur vobis;
2 nihil enim impossibilitatis causemini, sive judicetis esse in praecepto, quia et si supra vires ego vobis mandarem sancta obedientia viribus non carebit”.Caput 48.
Qualiter assimilavit perfectum obedientem corpori mortuo.
1 Quadam autem vice, sedens cum sociis suis, tale emisit suspirium: “Vix aliquis religiosus est in toto mundo qui bene obediat praelato suo!”.
2 Statim socii dixerunt ei: “Dic nobis, pater, quae sit perfecta et summa obedientia?”. At ille respondens, verum et perfectum obedientem sub figura corporis mortui sic descripsit:
3 “Tolle corpus exanime et ubi placuerit tibi pone ipsum. Videbis illud non repugnare motum, non murmurare situm, non reclamare dimissum.
4 Quod si in cathedra exaltetur, non alta sed ima respiciet; si collocetur in purpura duplo pallescet. Hic autem verus obediens est qui cur moveatur non judicat, ubi locetur non curat, ut transmutetur non instat.
5 Promotus ad officium solitam tenet humilitatem; plus honoratus, plus reputat se indignum”.
6 fure et simpliciter injunctas et non postulatas sacras obedientias nominabat.
7 Summam vero obedientiam, et in qua nihil habent caro et sanguis (cfr. Mat 16,17), illam esse credebat qua divina inspiratione inter infideles itur, sive ob proximorum lucrum, sive ob martyrii desiderium. Hanc vero petere judicabat esse multum Deo acceptum.
Caput 49.
Quod periculosum est niinis cito praecipere per obedientiam et praecepto obedientiae non obedire.
1 Beatus itaque pater raro per obedientiam praecipiendum esse censebat, nec primo fulminandum esse jaculum, quod debet esse extremum: “Ad ensem, inquit, non cito manus mittenda est”.
2 Eum autem qui praecepto obedientiae non festinanter obedit, dicebat nec Deum timere nec hominem revereri (cfr. Luc 18,2-4), dum, scilicet, non habet causam necessariam retardandi.
3 Nil verius istis; nam auctoritas imperandi in temerario praeceptore, quid est aliud quam gladius in manu furiosi? Quid vero desperatius est quam religiosus neglector obedientiae et contemptor?
Caput 50.
Qualiter respondit fratribus suadentibus ei ut peteret privilegium quo possent libere praedicare.1 Quidam fratres dixerunt beato Francisco: “Pater, nonne vides quod episcopi non permittunt nos aliquando praedicare, et pluribus diebus faciunt nos stare otiosos in una terra, antequam possimus verbum Domini nuntiare.
2 Melius esses quod impetrares a domino papa privilegium super hoc, et esset salus animarum (cfr. 1Pet 1,9)”
3 Quibus ipse respondit cum magna reprehensione, dicens: “Vos, fratres Minores! non cognoscitis voluntatem Dei, et non permittitis me convertere totum mundum, sicut Deus vult;
4 nam ego volo per sanctam humilitatem et reverentiam primo convertere praelatos: qui, cum viderint vitam nostram sanctam, et humilem reverentiam ad eos, rogabunt vos quod praedicetis et convertatis populum; atque ipsum vocabunt ad praedicationem, melius quam privilegia vestra, quae vos ducent ad superbiam.
5 Et si fueritis separati ab omni avaritia (cfr. Luc 12,15), et induxeritis populum ut reddant ecclesiis jura sua, ipsi rogabunt vos quod audiatis confessiones populi sui, licet de hoc non debeatis curare; nam, si conversi fuerint, bene invenient confessores.
6 Ego enim pro me volo hoc privilegium a Domino, ut nunquam ab homine habeam aliquod privilegium, nisi omnibus reverentiam facere, et per obedientiam sanctae regulae plus exemplo quam verbo convertere universos”.Caput 51.
De modo quem tenebant tunc fratres in reconciliando se invicem quando unus turbabat alterum.1 Affirmabat fratres Minores hoc novissimo tempore a Domino missos (cfr. Iudas 18; Ioa 1,6), ut peccatorum obvolutis caligine lucis exempla monstrarent.
2 Suavissimis dicebat se repleri odoribus (cfr. Ex 29,18; Ioa 12,3) et unguenti pretiosi (cfr. Mat 26,7) virtute liniri, cum sanctorum fratrum qui erant per orbem dispersi audiebat magnalia (cfr. Act 2,11).
3 Accidit quadam vice fratrem quemdam, coram uno nobili viro de insula Cipri, in fratrem alium verba jactare (cfr. Iob 18,2) iniuriae. Qui cum cerneret ex hoc fratrem suum aliquantulum perturbatum, statim in suimet vindictam accensus assumpsit stercus asini;
4 et ori proprio ipsum dentibus conterendum immisit, dicens: “Stercus commasticet lingua quae in fratrem meum iracundiae venenum effudit (Prov 23,32)!”.
5 Aspiciens autem hoc vir ille, stupore attonitus, valde aedificatus abscessit, atque ex tunc se et omnia sua voluntati fratrum exposuit.
6 Hoc itaque fratres omnes ex more servabant ut si quis eorum, aliquando, verbum injuriae vel turbationis alteri intulisset, statim protinus in terram prostratus (cfr. 2Mac 10,4), pedem fratris turbati osculabatur et humiliter veniam postulabat.
7 Exsultabat sanctus pater in talibus, cum filios suos audiebat ex seipsis exempla sanctitatis educere, atque benedictionibus omni acceptione dignissimis (cfr. 1Tim 1,15) illos fratres accumulabat, qui verbo vel opere ad (cfr. Col 3,17) Christi amorem inducerent peccatores;
8 nam animarum zelo quo ipse erat perfecte repletus (cfr. Act 5,17), volebat filios suos sibi vera similitudine respondere.Caput 52.
Qualiter Christus conquestus fuit fratri Leoni socio beati Francisci de ingratitudine et superbia fratrum.1 Quadam vice, Dominus Jesus Christus dixit fratri Leoni socio beati Francisci: “Frater Leo, ego lamentor de fratribus”. — Cui respondit frater Leo: “Propter quid, Domine?”.
2 Et Dominus dixit: “Propter tria: videlicet quia non cognoscunt beneficia mea, quae ita largiter et abundanter impendo eis, ut nosti, cum non seminent neque metant (cfr. Luc 12,24).
3 Et quia tota die murmurant et otiosi (cfr. Mat 20,6) sunt; et quia saepe ad iram se provocant ad invicem, et ad amorem non redeunt, et non parcunt injuriam quam recipiunt”.Caput 53.
Qualiter humiliter et vere respondit cuidam doctori ordinis Praedicatorum interroganti eum de verbo scripturae.1 Manente ipso apud Senas, venit ad eum quidam doctor sacrae theologiae de ordine Praedicatorum, vir utique humilis et spiritualis valde.
2 Cumque ipse cum beato Francisco de verbis Domini simul aliquamdiu contulissent interrogavit eum dictus magister de illo verbo Ezechielis: “Si non annuntiaveris impio impietatem suam, animam ejus de manu tua requiram (cfr. Ez 3,18)”.
3 Dixit enim: “Multos, bone pater, ego cognosco esse in peccato mortali, quibus non annuntio impietatem eorum: numquid de manu mea ipsorum animae requirentur (cfr. Ez 3,18)?”.
4 Cui beatus Franciscus humiliter dixit se esse idiotam, et ideo magis expedire sibi doceri ab eo quam supra scripturae sententiam respondere.
5 Tunc ille humilis magister adjecit: “Frater, licet ab aliquibus sapientibus hujus verbi expositionem audiverim, tamen libenter super hoc tuum reciperem intellectum”.
6 Dixit ergo beatus Franciscus: “Si verbum debet generaliter intelligi, ego taliter accipio ipsum, quod servus Dei sic debet vita et sanctitate in seipso ardere vel fulgere, ut luce exempli et lingua sanctae conversationis (cfr. 1Tim 4,12) omnes impios reprehendat.
7 Sic, inquam, splendor vitae ejus et odor famae ipsius annuntiabit omnibus iniquitates (cfr. Ez 3,19) eorum”.
8 Plurimum itaque doctor ille aedificatus, recedens dixit sociis beati Francisci: “Fratres mei, theologia hujus viri, puritate et contemplatione subnixa, est aquila volans (cfr. Iob 9,26); nostra vero scientia ventre graditur super terram (cfr. Gen 1,20.22; 3,14)”.Caput 54.
De humilitate et pace habenda cum clericis.
1 Licet beatus Franciscus cum omnibus hominibus vellet filios suos habere pacem (cfr. Rom 12,18) atque universis parvulos se praebere, clericis tamen maxime humiles esse verbo docuit et exemplo monstravit.
2 Dicebat enim: “In adjutorium (cfr. Ps 69,2; Dan 10,13) clericorum missi sumus ad animarum salutem (cfr. 1Pet 1,9), ut quod in illis invenitur minus suppleatur a nobis.
3 Quilibet autem recipiet mercedem non secundum auctoritatem sed secundum laborem (1Cor 3,8).
4 Scitote, fratres, quod Deo est gratissimum animarum lucrum, et hoc melius consequi possumus cum pace quam cum discordia clericorum.
5 Si autem ipsi salutem impediunt populorum, Dei est ultio, et ipse retribuet eis in tempore (cfr. Deut 32,35): ideoque estote subjecti (cfr. 1Pet 2,13) praelatis; ne, quantum ex vobis est (cfr. Rom 12,18), malus zelus consurgat.
6 Si filii pacis (cfr. Luc 10,6) fueritis, clerum et populum lucrabimini, et hoc acceptabilius est Deo (cfr. 1Pet 2,5) quam populum solum, clero scandalisato, lucrari.
7 Tegite, inquit, eorum lapsus et multiplices ipsorum supplete defectus; et cum hoc feceritis (cfr. Luc 17,10) humiliores estote”.Caput 55.
Qualiter acquisivit humiliter ecclesiam Sanctae Mariae de Angelis ab abbate Sancti Benedicti de Assisio, et voluit fratres semper ibi habitare et conversari humiliter.1 Videns beatus Franciscus quod Dominus vellet multiplicare numerum (cfr. Act 6,7) fratrum, dixit ad eos: “Carissimi fratres et filioli mei, video quod Dominus vult nos multiplicare;
2 unde mihi videtur bonum et religiosum ut acquiramus ab episcopo, vel canonicis Sancti Rufini, aut ab abbate Sancti Benedicti aliquam ecclesiam,
3 ubi fratres possint dicere horas suas, et solummodo habere juxta eam aliquam parvam et pauperculam domum ex luto et viminibus constructam, ubi fratres possint quiescere et operari;
4 nam locus iste non est honestus, nec sufficiens fratribus, postquam Dominus vult eos multiplicare, et maxime quia non habemus hic ecclesiam ubi fratres possint dicere horas suas.
5 Et, si aliquis frater moreretur, non esset honestum hic ipsum sepelire, nec in ecclesia saecularium clericorum”. Et placuit sermo cunctis (cfr. Ios 22,23) fratribus.
6 Ivit ergo ad episcopum Assisii et praedicta verba proposuit coram ipso. Cui dixit episcopus: “Frater, nullam ecclesiam habeo quam valeam vobis dare”. Et hoc idem canonici responderunt.
7 Tunc ivit ad abbatem Sancti Benedicti de monte Subasio, et eadem verba proposuit coram eo.
8 Abbas vero, pietate motus, habito concilio cum monachis suis, operante gratia et voluntate divina, concessit beato Francisco et fratribus suis ecclesiam Sanctae Mariae de Portiuncula, pro minori et magis paupercula ecclesia quam haberent.
9 Et ait abbas beato Francisco: “Ecce, frater, exaudivimus quod petisti. Sed si Dominus hanc congregationem vestram multiplicaverit, volumus quod locus iste sit caput omnium vestrum”.
10 Et placuit sermo (cfr. Act 6,5) beato Francisco et fratribus suis; et gavisus est nimis beatus Franciscus de loco fratribus concesso, maxime propter nomen ecclesiae Matris Christi;
11 et quia erat ita parva et paupercula ecclesia; et etiam quia cognominabatur de Portiuncula, in quo praefigurabatur quod debebat esse mater et caput pauperum Minorum fratrum: vocabatur enim Portiuncula quia contrata illa antiquitus Portiuncula dicebatur.
12 Unde dicebat beatus Franciscus: “Propterea voluit Dominus ut nulla alia ecclesia fratribus concederetur,
13 et quod fratres primi tunc ecclesiam de novo non construerent, nec haberent, nisi illam; quoniam in hoc adimpleta fuit quaedam prophetia per adventum Minorum fratrum”.
14 Et licet esset paupercula et quasi jam destructa, tamen per magnum tempus homines civitatis Assisii et totius illius contratae habuerunt devotionem maximam ad illam ecclesiam et majorem habent usque hodie, et quotidie augmentatur.
15 Unde statim sicut fratres iverunt illuc ad morandum, quasi quotidie multiplicabat Dominus eorum numerum (cfr. Act 6,7), et odor famae ipsorum per totam vallem Spoletanam et per multas partes mundi mirabiliter est dispersus.
16 Antiquitus tamen vocabatur Sancta Maria de Angelis quia, sicut dicitur, cantus angelici ibi saepius sunt auditi.
17 Et licet abbas et monachi ipsam beato Francisco et fratribus suis libere concessissent, tamen beatus Franciscus, tanquam bonus et peritus magister, volens domum suam, id est religionem suam, fundare supra firmam petram (cfr. Mat 7,24), id est supra maximam paupertatem,
18 mittebat annuatim dicto abbati et monachis unam fiscinulam, seu unum canistrellum, plenum pisciculis qui vocantur lascae, in signum majoris humilitatis et paupertatis;
19 ut fratres nullum proprium locum haberent, nec in aliquo loco manerent qui non esset sub dominio aliquorum, ita quod fratres non haberent unquam potestatem vendendi vel alienandi quoquo modo.
20 Quando autem fratres portabant monachis pisciculos annuatim, ipsi propter humilitatem beati Francisci, qui hoc de voluntate sua faciebat, dabant eis unum vas plenum oleo.
21 Nos vero qui faimus cum (cfr. 2Pet 1,18) beato Francisco testimonium perhibemus (cfr. Ioa 21,24) quod ipse, cum affirmatione verbi, dixit de illa ecclesia, quod ibidem fuit sibi revelatum quoniam, propter multas praerogativas quas Dominus ibi ostendit, inter omnes ecclesias de mundo quas beata Virgo diligit, ipsam ecclesiam affectuosissime diligebat.
22 Et propterea semper ex tunc maximam reverentiam et devotionem in ipsa habuit; atque ut fratres memoriale semper in cordibus suis haberent, in morte sua fecit scribi in testamento ut omnes fratres similiter facerent. Nam, circa mortem suam, coram generali ministro et aliis fratribus, dixit:
23 “Locum Sanctae Mariae de Portiuncula volo ordinare et relinquere fratribus in testamentum, ut a fratribus semper in maxima devotione et reverentia habeatur.
24 “Quod et antiqui fratres nostri fecerunt: licet enim locus ille sit sanctus et praedilectus ac praeelectus a Christo et Virgine gloriosa, tamen sanctitatem ejus conservabant cum continua oratione et silentio die noctuque.
25 Et si aliquando loquebantur post terminum et constitutionem silentii, cum maxima devotione et honestate solum ea quae ad laudem Dei et animarum salutem (cfr. 1Pet 1,9) pertinent loquebantur.
26 Et si contigisset quod aliquis verba inutilia et otiosa inciperet loqui (cfr. Mat 12,36), licet hoc raro accideret, statim ab altero fratre corrigebatur.
27 “Macerabant siquidem carnem suam, jejuniis et vigiliis multis, frigore et nuditate (cfr. 2Cor 11,27) et labore manuum cfr. Ps 127,2) suarum.
28 Multoties etiam, ut non starent otiosi, juvabant pauperes homines in agris eorum, et ipsi postea dabant eis de pane amore Dei. Iis et aliis virtutibus sanctificabant locum, et seipsos in sanctitate servabant.
29 Postea vero, occasione fratrum et saecularium convenientium ad locum illum plus quam consueverant,
30 quia etiam fratres sunt magis frigidi in oratione et operibus virtuosis, atque magis dissoluti ad proferendum verba otiosa (cfr. Mat 12,36) et novitates hujus saeculi quam solebant, locus ipse non habetur in tanta reverentia et devotione, sicut hactenus consuevit et sicut vellem”.
31 Haec verba cum dixisset beatus Franciscus statim cum magno fervore conclusit dicens: “Volo igitur quod ipse locus sit semper immediate sub potestate generalis ministri et servi (cfr. Mat 20,26.27),
32 ut inde majorem curam et sollicitudinem habeat providendi ibidem de bona et sancta familia.
33 Clerici eligantur de melioribus et sanctioribus et magis honestis fratribus, et qui sciant melius dicere officium, qui sint in tota religione; ut non solum saeculares sed etiam alii fratres libenter et cum magna devotione videant et audiant eos.
34 De fratribus etiam laicis sanctis hominibus, discretis, humilibus et honestis eligantur qui serviant illis.
35 Volo etiam quod nulla persona et nullus frater intret in illum locum, nisi generalis minister et fratres qui serviunt illis.
36 Et ipsi non loquantur cum aliqua persona, nisi cum fratribus qui servinnt illis et cum ministro, quando visitaret eos.
37 Volo similiter quod fratres laici qui servinnt eis teneantur nunquam dicere eis verba otiosa (cfr. Mat 12,36) vel nova hujus saeculi, vel omnia quaecumque non essent utilia animabus eorum.
38 Et propterea specialiter volo quod nullus intret in locum illum, ut ipsi melius conservent puritatem et sanctitatem suam, et quod in illo loco nihil penitus fiat vel dicatur inutiliter, sed ipse locus totus teneatur purus et sanctus in hymnis et laudibus Domini.
39 “Et cum aliquis istorum fratrum migraverit ad Dominum, volo quod loco ipsius mittatur illuc alius sanctus frater, ubicumque fuerit, a generali ministro.
40 Nam si alü fratres aliquando declinaverint a puritate et honestate, volo quod iste locus, benedictus sit,
41 et permaneat semper speculum et bonum exemplum totius religionis, et quoddam candelabrum ante thronum Dei (cfr. Apoc 4,5) et beatam Virginem semper ardens et lucens (cfr. Ioa 5,35),
42 per quod Dominus propitietur defectibus et culpis omnium fratrum, atque conservet semper et protegat hanc religionem et plantulam suam”.Caput 56.
De humili reverentia quem ostendebat circa ecclesias scopando et purgando eas.1 Quodam tempore cum maneret apud Sanctam Mariam de Portiuncula, et pauci adhuc essent fratres, ibat beatus Franciscus per illas villas et ecclesias, in circuitu civitatis Assisii, annuntiando et praedicando hominibus ut facerent paenitentiam,
2 et portabat scopam ad scopandum ecclesias immundas: nam multum dolebat beatus Franciscus quando videbat aliquam ecclesiam non mundam sicut volebat.
3 Et ideo, semper, finita praedicatione, faciebat congregari omnes sacerdotes qui aderant, in aliquo loco remoto, ne audiretur a saecularibus,
4 et praedicabat eis de salute animarum, et maxime ut essent solliciti conservare mundas ecclesias, et altaria, et omnia quae pertinent ad divina mysteria celebranda.Caput 57.
De rustico qui invenit eum humiliter scopantem ecclesiam et, conversus,
intravit ordinem et fuit sanctus frater.1 Cum vero ivisset ad quamdam ecclesiam unius villae civitatis Assisii, coepit eam scopare humiliter et mundare. Et statim exivit rumor de ipso per totem villam; videbatur enim libenter ab illis hominibus et libentius audiebatur.
2 Ut autem audivit hoc quidam rusticus mirae simplicitatis qui arabat in agro suo, Johannes nomine, statim ivit ad ipsum et invenit eum scopantem ecclesiam humiliter et devote.
3 Et ait illi: “Frater, da mihi scopam, quia volo te adjuvare”. Et accipiens scopam de manibus ejus, scopavit residuum.
4 Et sedentibus illis simul, ait ille beato Francisco: “Frater, jam est diu quod habui voluntatem serviendi Deo, et maxime postquam de te et tuis fratribus rumorem audivi, sed nesciebam qualiter ad te venirem.
5 Nunc ergo, postquam placuit Domino ut te viderem, volo facere quidquid tibi placuerit”.
6 Beatus Franciscus considerans ejus fervorem exultavit in Domino, maxime quia tunc paucos fratres habebat, et videbatur sibi quod propter simplicitatem ipsius et puritatem deberet esse bonus religiosus.
7 Dixit autem ei: “Frater, si vis esse de vita et societate nostra, oportet quod expropries te de omnibus tuis quae sine scandalo habere potes, et des ea panperius (cfr. Mat 19,21), secundum consilium sancti evangelii, quia illud idem fecerunt omnes fratres mei qui potuerunt”.
8 Quo audito, statim ivit ad agrum ubi dimiserat boves, et solvit illos. Et duxit unum coram beato Francisco, dicens ei: “Frater, tot annis servivi patri meo et omnibus de domo mea:
9 et licet sit parva haec portio hereditatis meae, volo hunc bovem accipere pro parte mea, et ipsum dare pauperibus, sicut melius tibi videbitur”.
10 Videntes autem parentes ejus et fratres sui, qui erant adhuc parvi, quod volebat eos dimittere, coeperunt omnes de domo sua tam fortiter lacrimari et tam dolorosas voces cum planctu emittere quod inde motus est beatus Franciscus ad pietatem, quia magna familia et imbecillis erat.
11 Et ait ad illos beatus Franciscus: “Parate comestionem pro omnibus nobis et comedamus omnes simul, et nolite plangere quia vos faciam valde laetos”. Illi autem statim paraverunt et comederunt omnes simul cum magna laetitia.
12 Post comestionem vero dixit eis beatus Franciscus: “Iste filius vester vult servire Deo, et de hoc non debetis contristari sed plurimum gaudere. 13 Vobis enim, non tantum secundum Deum sed etiam secundum istud saeculum, imputatur ad magnum honorem et profectum animarum et corporum, quia de carne vestra honoratur Deus; et omnes fratres nostri erunt vestri filii et fratres.
14 Et quia creatura Dei est et suo creatori vult servire, cui servire regnare est, non possum nec debeo ipsum reddere vobis;
15 sed, ut de ipso habeatis consolationem, volo quod ipse expropriet se vobis de isto bove tanquam pauperibus; licet deberet ipsum dare allis pauperibus (cfr. Mat 19,21) secundum evangelium”.
16 Et consolati sunt omnes in verbis beati Francisci, et maxime laetati sunt de bove qui redditus fuit eis, quia pauperes erant valde.
17 Et quia beato Francisco nimis placebat pura et sancta simplicitas in se et in aliis, statim ut induit eum pannis religionis, ducebat ipsum secum humiliter pro socio suo.
18 Erat enim ille tantae simplicitatis quod ad omnia quae faciebat beatus Franciscus credebat se teneri. Unde quando beatus Franciscus stabat in aliqua ecclesia, vel in aliquo loco ad orandum, et iste volebat eum videre, ut omnibus actibus et gestibus ejus se penitus conformaret.
19 Ita quod si beatus Franciscus flectebat genua, vel levabat manus ad caelum (cfr. Deut 32,40) vel sputabat, vel tussibat, vel suspirabat, et ipse omnia similiter faciebat.
20 Cum autem perpendisset de hoc beatus Franciscus, coepit ipsum de hujusmodi simplicitatibus cum magna laetitia reprehendere.
21 Cui ille respondit: “Frater, ego promisi facere omnia quae tu facis, et ideo oportet me tibi in omnibus conformari”.
22 Et de hoc mirabatur et laetabatur mirabiliter beatus Franciscus, videns ipsum in tanta puritate et simplicitate.
23 Ipse vero postea coepit in omnibus virtutibus et moribus bonis in tantum proficere quod beatus Franciscus et alii fratres omnes de ipsius perfectione plurimum mirabantur. Et post modicum tempus mortuus est in illo sancto profectu virtutum.
24 Unde postea beatus Franciscus cum multa laetitia mentis et corporis inter fratres narrabat ejus conversationem, nominando ipsum non fratrem Iohannem sed sanctum Johannem.Caput 58.
Qualiter punivit seipsum comedendo in scutella cum leproso, quia fecerat illi verecundiam.
1 Reversus autem beatus Franciscus ad ecclesiam Sanctae Mariae de Portiuncula, invenit ibi fratrem Jacobum Simplicem cum quodam leproso valde ulcerato.
2 Sibi enim recommendaverat beatus Franciscus ipsum leprosum et omnes alios, quia erat quasi medicus eorum, et libenter vulnera eorum tangebat, mutabat et curabat.
3 Nam tunc fratres morabantur in hospitalibus leprosorum.
4 Dixit ergo beatus Franciscus fratri Jacobo, quasi arguendo eum: “Tu non deberes ita ducere fratres Christianos, quia non est honestum pro te nec pro ipsis”.
5 Licet enim vellet quod serviret eis, tamen nolebat quod extra Hospitale duceret illos qui erant multum plagati, quia homines consueverunt tales abhorrere nimis,
6 et ipse frater Jacobus erat ita simplex quod ibat cum eis de Hospitali usque ad ecclesiam Sanctae Mariae, sicut ivisset cum fratribus.
7 Ipsos autem leprosos vocabat beatus Franciscus fratres Christianos.
8 Et iis dictis beatus Franciscus statim reprehendit se, credens illum leprosum fuisse verecundatum propter reprehensionem quam fecerat fratri Jacobo.
9 Et ideo, volens satisfacere Deo et leproso, dixit culpam suam fratri Petro Cathanii, qui tunc erat generalis minister.
10 Et ait: “Volo ut confirmes mihi paenitentiam quam elegi facere pro hoc defectu, et mihi nullatenus contradicas”. — Qui respondiT: “Frater, fac quod tibi placet”.
11 Nam frater Petrus tantum venerabatur et timebat eum quod non praesumebat contradicere sibi, licet saepe inde affligeretur.
12 Tunc dixit beatus Franciscus: “Haec sit paenitentia mea, videlicet ut comedam simul in una scutella cum fratre Christiano”.
13 Cum ergo sederet ad mensam beatus Franciscus cum leproso et aliis fratribus, apposita est una scutella inter beatum Franciscum et leprosum.
14 Ipse enim leprosus erat totus ulceratus et abominabilis, et maxime digitos habebat contractos et sanguinolentos,`cum quibus accipiebat bolum de scutella, ita quod quando ponebat illos in scutella, defluebat in eam sanguis et sanies digitorum.
15 Et videns hoc frater Petrus et alli fratres contristati sunt valde, sed nihil audebant dicere, propter timorem et reverentiam sancti patris.
16 Qui vidit haec scripsit et testimonium perhibet de iis (cfr. Ioa 19,35; 21,24).
Caput 59.
Qualiter fugavit daemones cum verbis humilitatis.
1 Quodam tempore ivit beatus Franciscus ad ecclesiam Sancti Petri de Bovario, prope castrum Trevii, de valle Spoletana; et cum eo ivit frater Pacificus qui in saeculo vocabatur rex versuum, nobilis et curialis doctor cantorum.
2 Erat autem illa ecclesia derelicta. Dixit ergo beatus Franciscus fratri Pacifico: “Revertere ad hospitale leprosorum, quia volo hac nocte solus hic manere, et cras summo mane revertaris ad me”.
3 Cum autem remansisset solus ibi et dixisset completorium et alias orationes, voluit quiescere et dormire, sed non potuit.
4 Spiritus autem ejus coepit timere, et corpus tremere ac sentire diabolicas suggestiones. Et statim exivit de ecclesia et signavit se, dicens: “Ex parte Dei omnipotentis dico vobis, daemones, ut exerceatis circa corpus meum quidquid datum fuerit vobis a Domino Jesu Christo, quoniam sum paratus ad omnia sustinenda.
5 Cum enim major inimicus quem habeam sit corpus meum, vindicabitis me de adversario (cfr. Luc 18,3) meo et pessimo inimico”.
6 Et statim suggestiones illae penitus cessaverunt; et, reversus ad locum ubi jacebat, dormivit (cfr. 1Re 3,2.9)in pace.Caput 60.
De visione fratris Pacifici quem vidit et audivit sedem Lucifer reservari humili Francisco.
1 Mane autem facto (cfr. Ioa 21,4) reversus est ad eum frater Pacificus. Beatus Franciscus tunc stabat coram altari in oratione. Et frater Pacificus exspectavit ipsum extra chorum, orans similiter coram crucifixo.
2 Et cum coepisset orare, elevatus est et raptus in caelum — sive in corpore, sive extra corpus, solus Deus (cfr. 2Cor 12,2.3) novit; — et vidit in caelo multas sedes; inter quas vidit unam eminentiorem aliis atque prae omnibus gloriosam, fulgentem et ornatam omni lapide pretioso (cfr. Apoc 21,19).
3 Et admirans pulchritudinem ejus coepit intra se cogitare (cfr. Dan 4,16) cujus esset illa sedes. Et statim audivit vocem dicentem sibi (cfr. Act 9,4): “Haec sedes fuit Luciferi; et loco illius sedebit in ea Franciscus humilis”.
4 Et cum ad seipsum rediisset, statim exivit foras ad eum beatus Franciscus; ad cujus pedes statim procidit (cfr. Act 10,25) ille frater, in modum crucis brachiis cancellatis.
5 Et considerans eum quasi jam in caelo in illa sede manentem, dixit ei: “Pater, indulgeas mihi, et roga Dominum ut misereatur mei, et peccata mea dimittat mihi”.
6 Extendens autem manum (cfr. Mat 14,31), beatus Franciscus elevavit ipsum; et cognovit statim quod aliquid in oratione vidisset (Luc 1,22). Videbatur enim totus mutatus, et loquebatur ad beatum Franciscum, non quasi viventem in carne sed quasi jam regnantem in caelo.
7 Postea vero, quia nolebat dicere visionem beato Francisco, coepit loqui sibi verba quasi a longe, et inter alia dixit ei: “Quid credis de te ipso, frater?”
8 Respondit beatus Franciscus et ait illi: “Mihi videtur quod sim major peccator quam aliquis qui sit in hoc mundo”.
9 Et statim dictum fuit animae fratris Pacifici: “In hoc potes cognoscere veram fuisse visionem (cfr. Dan 8,26) quam vidisti, quoniam sicut Lucifer, propter superbiam suam de illa sede fuit ejectus, sic Franciscus propter humilitatem suam merebitur exaltari et sedere in ea”.Caput 61.
Qualiter fecit se trahi nudum cum fune ligato ad collum coram populo.
1 Quodam tempore, cum de quadam sua infirmitate maxima aliquantulum convaluisset, visum fuit sibi quod habuisset aliquantulam pietantiam in illa infirmitate, licet parum comedisset;
2 et exsurgens quadam die, cum adhuc non esset liberatus de febre quartana, fecit convocari populum civitatis Assisii, in Platea, ad praedicationem.
3 Finita autem praedicatione, praecepit populo ut nullus inde recederet donec rediret ad ipsos; et intrans ecclesiam episcopatus Sancti Rufini cum multis fratribus et fratre Petro Cathanii, qui fuerat canonicus ejusdem ecclesiae et primus generalis minister fuit electus a beato Francisco,
4 dixit eidem fratri Petro, praecipiens per obedientiam, ut absque contradictione faceret quidquid diceret sibi. Respondit ei frater Petrus: “Frater, nec possum, nec debeo aliud velle et facere de me et de te nisi quod placet tibi”.
5 Exuens ergo tunicam suam, beatus Franciscus praecepit ei ut cum corda ligata ad collum ejus traheret ipsum nudum coram populo, usque ad locum ubi praedicaverat.
6 Alteri autem fratri praecepit ut acciperet unam scutellam, plenam cinere et ascenderet ad locum ubi praedicaverat, 7 et quando esset tractus usque ad locum illum projiceret illum cinerem super vultum ejus. Iste tamen non obedivit sibi in hoc, propter nimiam compassionem et pietatem qua motus fuit super .eum.
8 Sed frater Petrus, accipiens cordam ligatam ad collum ejus, trahebat ipsum post se, sicut praeceperat ei. Ipse autem plangebat fortissime, et alii fratres cum eo lacrimas maxime compassionis et amaritudinis emittebant.
9 Cumque sic ductus fuisset nudus coram populo usque ad locum ubi praedicaverat, dixit: “Vos, et omnes qui meo exemplo saeculum derelinqunnt et intrant religionem et vitam fratrum, creditis me esse sanctum hominem,
10 sed Deo et vobis confiteor quod in ista mea infirmitate comedi carnes et brodium carnibus conditum”.
11 Et coeperunt quasi omnes plangere super ipsum prae nimia pietate et compassione, maxime quia tunc erat tempus hiemale et frigus valde intensum, necdum erat liberatus a febre quartana.
12 Et percutientes pectora sua accusabant seipsos, dicentes: “Si iste sanctus pro justa et manifesta necessitate cum tanta verecundia sui corporis se accusat,
13 cujus vitam novimus esse sanctam, quem etiam propter nimiam abstinentiam et austeritatem, quam fecit corpori suo ab initio suae conversionis ad Christum, cernimus vivum in carne jam quasi praemortua, 14 quid faciemus, nos miseri, qui toto tempore vitae nostrae viximus et continue vivimus secundum desideria carnis (cfr. Eph 2,3)?”.Caput 62.
Quod volebat omnibus esse notum quidquid consolationis recipiebat corpus ejus.
1 Similiter, alio tempore, cum in quodam eremitorio comedisset in quadragesima sancti Martini cibaria condita cum lardo, propter infirmitates suas quibus oleum erat nimis contrarium,
2 finita quadragesima, cum praedicaret magno populo, in primo verbo praedicationis dixit illis: “Vos venistis ad me cum magna devotione, credentes me esse sanctum hominem, sed Deo et vobis confiteor me in hac quadragesima comedisse cibaria condita cum lardo”.
3 Immo etiam quasi semper, cum comedebat apud aliquos saeculares, vel fiebat sibi a fratribus aliqua consolatio corporalis, propter infirmitates suas,
4 statim in domo et extra domum, coram fratribus et saecularibus ignorantibus illud, dicebat manifeste: “Talia cibaria comedi”. Nolebat enim occultare hominibus quod erat Domino manifestum.
5 Similiter etiam, ubicumque et coram quibuscumque religiosis et saecularibus, spiritus ejus ad superbiam vel vanam gloriam aut ad aliud vitium movebatur, statim coram illis confitebatur illud nude et sine aliquo velamento.
6 Unde semel dixit sociis quis: “Taliter volo vivere in eremis et aliis locis ubi maneo qualiter si omnes homines me viderent. Si enim putant me esse sanctum hominem et non facerem vitam quae convenit sancto homini essem hypocrita”.
7 Cum itaque, propter infirmitatem splenis et stomachi frigiditatem, unus de sociis qui erat guardianus vellet consuere sub tunica ipsius aliquantulum de pelle vulpis juxta splenem et stomachum, maxime quia tunc erat magnum frigus, s respondit ei beatus Franciscus: “Si vis ut habeam sub tunica pellem vulpis, facias mihi poni de foris super tunicam unum frustrum de illa pelle, ut omnes homines per hoc cognoscant quod habeo etiam interius pellem vulpis”.
9 Et ita fecit sibi fieri, sed parum portavit eam, licet valde necessaria foret ei.Caput 63.
Qualiter accusavit se statim de vana gloria quam habuit dando eleemosynam.
1 Cum iret per civitatem Assisii, quaedam vetula paupercula petiit sibi amore Dei eleemosynam, et ipse statim dedit ei mantellum quem habebat ad dorsum.
2 Et statim, sine mora confessus est coram illis qui sequebantur eum, quod habuit inde vanam gloriam.
3 Et tot alia exempla iis similia vidimus et audivimus (cfr. 1Ioa 1,1) de summa humilitate ipsius, nos qui cum eo fuimus (cfr. 2Pet 1,18) conversati, quod nec verbis nec litteris possumus explicare.
4 In hoc autem praecipuum et summum studium habuit beatus Franciscus ut non esset hypocrita coram Deo.
5 Et licet saepe propter infirmitates suas esset ei necessaria pietantia, tamen considerabat de se semper bonum exemplum fratribus et aliis exhibere, unde patienter omnem indigentiam sustinebat, ut omnibus tolleret materiam murmurandi.Caput 64.
Qualiter descripsit statum perfectae humilitatis in seipso.
1 Cum appropinquaret tempus capituli, dixit beatus Franciscus socio suo: “Non videtur mihi quod sim frater Minor nisi essem in statu quem dicam tibi:
2 ecce fratres cum magna reverentia et devotione invitant me ad capitulum; et motus ex devotione ipsorum, vado ad capitulum cum eis. Ipsi autem congregati rogant me ut annuntiem verbum Dei et praedicem inter ipsos. Et surgens, praedico illis sicut me docuerit Spiritus sanctus (cfr. Luc 12,12).
3 “Finita ergo praedicatione, ponatur quod omnes clament adversum me: Nolumus te regnare super nos (cfr. Luc 19,14), non enim es eloquens sicut decet, et es nimis simplex et idiota.
4 Et verecundamur nimis habere ita simplicem et despectum praelatum super nos, unde de cetero non praesumas vocare te nostrum praelatum! Et sic ejiciunt me cum vituperio et opprobrio.
5 Non igitur videtur mihi quod sim frater Minor si eodem modo non gaudeo quando me vilipendunt et cum verecundia me ejiciunt, nolentes ut sim praelatus eorum, sicut quando venerantur et honorant me, eorum profectu et utilitate utrobique aequaliter se habente.
6 Nam si gavisus sum cum exaltant et honorant me propter profectum et devotionem ipsorum, ubi tamen animae meae periculum esse potest, multo magis debeo laetari et jucundari de profectu et salute animae meae cum vituperant me, ubi est certum lucrum animae”.Caput 66.
Qualiter docuit quosdam fratres lucrari animas latronum per humilitatem et caritatem.
1 In quodam eremitorio fratrum super Burgum Sancti Sepulcri veniebant latrones aliquando pro pane, qui latitabant in silvis et exspoliabant homines transeuntes.
2 Quidam fratres dicebant quod non erat bonum dare illis eleemosynam; alii vero ex compassione dabant, admonendo eos ad paenitentiam.
3 Interim beatus Franciscus venit ad locum illum. Quem fratres interrogaverunt utrum esset bonum eis dare eleemosynam.
4 Et ait illis beatus Franciscus: “Si feceritis sicut dixero vobis, confido in Domino (cfr. Ps 10,2) quod lucrabimini animas illorum. Ite ergo, et acquirite de bono pane et bono vino, et deferte illis in silvam ubi morantur;
5 et clamate dicentes: Fratres latrones, venite ad nos, quia fratres sumus, et portamus vobis bonum panem et bonum vinum! Illi statim venient.
6 Vos autem extendite toaleam in terra; et desuper ponite panem et vinum, et servite eis humiliter et laetanter, donec manducaverint.
7 Post comestionem vero dicetis eis de verbo Domini; et finaliter petatis ab eis, amore Dei, hanc primam petitionem, ut scilicet promittant vobis quod non percutient aliquem, nec alicui malum facient in persona.
8 Si enim omnia simul peteretis, non vos exaudirent; et ipsi propter humilitatem et caritatem vestram statim promittent vobis.
9 Altera autem die, propter bonam promissionem, apportate eis cum pane et vino ova et caseum, et serviatis eis donec comederint.
10 Et post comestionem dicatis eis: Quid hic statis tota die (cfr. Mat 20,6) ad moriendum fame et tolerandum tot adversa; et cum hoc facitis tot mala, voluntate et operatione, pro quibus perditis animas vestras, nisi ad Dominum convertamini.
11 Melius est ut Domino serviatis, et ipse in hoc saeculo tribuet vobis necessaria corporis et finaliter salvabit animas vestras (cfr. Iac 1,21). — Tunc eis Dominus inspirabit ut propter humilitatem et caritatem vestram quam illis ostenderitis convertantur”.
12 Fecerunt itaque fratres omnia sicut dixit eis beatus Franciscus, et ipsi latrones, per gratiam et misericordiam Dei, exaudiverunt et servaverunt ad litteram, de puncto ad punctum, omnia quae fratres ab eis humiliter petierunt.
13 Immo propter humilitatem et familiaritatem fratrum circa illos, coeperunt et ipsi fratribus humiliter servire, portantes in humeris suis ligna usque ad eremitorium, et tandem aliqui ex ipsis intraverunt religionem.
14 Alii vero, confitentes peccata sua (cfr. Mat 3,6), egerunt paenitentiam de commissis, promittentes in manibus fratrum de cetero se velle vivere de labore manuum suarum (cfr. 1Cor 4,12; Eph 4,28) et nunquam similia perpetrare.Caput 67.
Qualiter ex verberatione daemonum cognovit plus placere Deo quod staret in locis pauperculis et humilibus quam cum cardinalibus.
1 Quodam tempore beatus Franciscus ivit Romam ut visitaret dominum Ostiensem. Et cum stetisset aliquibus diebus cum eo, visitavit etiam dominum Leonem cardinalem qui erat beato Francisco valde devotus.
2 Et quia tunc erat tempus hiemale, et omnino ineptum ad ambulandum, propter frigus et ventos et pluvias, rogavit eum ut diebus aliquot maneret cum ipso, et vice unius pauperis victum ab eo reciperet cum aliis pauperibus qui in domo sua quotidie comedebant.
3 Hoc autem dixit quia sciebat beatum Franciscum semper velle recipi tanquam pauperculum ubicumque hospitaretur, licet dominus papa et cardinales cum maxima devotione et reverentia ipsum reciperent et venerarentur ut sanctum.
4 Et adjecit: “Dabo tibi bonam domum remotam, ubi poteris orare et comedere, si volueris”.
5 Tunc frater Angelus Tancredi, qui erat unus de duodecim primis fratribus, qui etiam morabatur cum dicto cardinali, dixit beato Francisco: “Frater, est hic prope quaedam turris spatiosa valde et remota, ubi poteris tanquam in eremitorio permanere”.
6 Quam cum vidisset beatus Franciscus, placuit sibi; et reversus ad dominum cardinalem, dixit ei: “Domine, forsitan manebo apud vos per aliquos dies”.
7 Et gavisus est valde dominus cardinalis. Ivit ergo frater Angelus et paravit in turri locum (cfr. Ioa 14,2) pro beato Francisco et socio ejus.
8 Et quia beatus Franciscus nolebat inde descendere, quamdiu maneret apud cardinalem, nec volebat aliquem intrare ad ipsum, promisit et ordinavit frater Angelus quotidie portare sibi et socio victum.
9 Cumque ivisset illuc beatus Franciscus cum socio suo, in prima nocte, quando volebat ibi dormire, venerunt daemones et ipsum fortiter verberaverunt.
10 Et advocans socium suum, dixit ei: “Frater, verberaverunt me daemones valde fortiter, et ideo volo quod maneas juxta me, quia hic timeo stare solus”.
11 Et nocte illa mansit juxta eum socius ejus, nam totus tremebat beatus Franciscus, sicut homo qui patitur febrem; unde per totam noctem vigilaverunt ambo.
12 Interim dicebat beatus Franciscus socio suo: “Quare verberaverunt me daemones, et cur data est illis potestas (Apoc 9,3; 13,5.7) a Domino nocendi mihi?”.
13 Et ait: “Daemones sunt castaldi Domini nostri; sicut enim potestas mittit castaldum suum ad puniendum illum qui peccavit, sic Dominus per castaldos suos, — id est per daemones, qui in hoc ministerio sunt ejus ministri — quemcumque diligit corripit et castigat (cfr. Prov 3,12; Heb 12,6).
14 Multoties enim ignoranter peccat etiam perfectus religiosus; unde, cum non cognoscit peccatum suum, castigatur per diabolum, ut diligenter videat et consideret interius et exterius ea in quibus offendit; quia quos diligit Dominus tenero amore, in hac vita nihil in eis relinquit inultum.
15 Ego vero per misericordiam et gratiam Dei (cfr. Rom 12,1) non cognosco me in aliquo offendisse quod per confessionem et satisfactionem non emendaverim; immo, per misericordiam suam, hoc donum contulit mihi Deus quod de omnibus in quibus placere vel displicere sibi valeo in oratione claram cognitionem recipio.
16 Sed potest esse quod per castaldos suos nunc me castigaverit, quia licet dominus cardinalis libenter mihi misericordiam faciat, et corpori meo sit necesse recipere hanc recreationem,
17 fratres mei qui vadunt per mundum sustinendo famem et multas tribulationes, et alii fratres qui morantur in eremitoriis et pauperculis domibus,
18 cum audierint quod maneo apud dominum cardinalem poterunt habere occasionem murmurandi adversum me, dicentes: “Nos sustinemus tot adversa et ipse habet consolationes suas!”.
19 Ego autem teneor semper dare illis bonum exemplum, quia ad hoc datus sum eis; nam magis aedificantur fratres cum maneo in pauperculis locis inter ipsos quam in aliis, et magis patienter portant tribulationes suas cum audiunt me idem etiam tolerare.
20 Hoc itaque fuit summum et continuum studium patris nostri ut omnibus praeberet semper bonum exemplum (cfr. Ioa 13,15; Tit 2,7), et aliis fratribus tolleret occasionem murmurandi de se.
21 Et propter hoc, sanus et infirmus, tot et tanta passus est quod quicumque fratres scirent, sicut nos qui cum ipso fuimus (cfr. 2Pet 1,18) usque ad diem mortis ejus,
22 quotiescumque ea legerent, vel ad memoriam reducerent, non possent se a lacrimis continere; et omnes tribulationes et necessitates cum maiori patientia et gaudio sustinerent”.
23 Descendit ergo beatus Franciscus, summo mane, de turri, et ivit ad dominum cardinalem, narrans ei omnia quae sibi acciderant, et quae contulerat cum socio suo.
24 Immo etiam dixit ei: “Homines putant me esse sanctum hominem et ecce daemones me de carcere ejecerunt!”.
25 Et plurimum laetatus est dominus cardinalis cum ipso. Verumtamen quia sciebat et venerabatur eum tanquam sanctum noluit contradicere sibi,: postquam ibi noluit permanere.
26 Et sic beatus Franciscus valefaciens ei, reversus est ad eremitorium de Fonte Columbarum, juxta Reate.Caput 68.
Qualiter reprehendit fratres volentes ire per viam sapientiae et scientiae suae et non per viam humilitatis, et praedixit eis reformationem et reductionem ordinis ad primum statum.
1 Dum beatus Franciscus esset in capitulo generali apud Sanctam Mariam de Portiuncula, quod dictum est capitulum storiorum, quia non erant ibi habitacula nisi de storiis, et fuerunt ibi quinque millia fratres,
2 quamplures fratres sapientes et scientiati iverunt ad dominum Ostiensem qui erat ibidem et dixerunt ei: “Domine, volumus ut suadeatis fratri Francisco quod sequatur concilia fratrum sapientum et permittat se interdum duci ab eis”.
3 Et allegabant regulam beati Benedicti, Augustini et Bernardi quae docent sic et sic vivere ordinate.
4 Quae omnia cum retulisset cardinalis beato Francisco per modum admonitionis, beatus Franciscus, nihil ei respondens, cepit ipsum per manum et duxit eum ad fratres congregatos in capitulo;
5 et sic locutus est fratribus in fervore et virtute Spiritus sancti: “Fratres mei, fratres mei, Deus vocavit me per viam simplicitatis et humilitatis, et hanc viam ostendit mihi in veritate pro me et pro illis qui volunt mihi credere et me imitari.
6 Et ideo nolo quod nominetis mihi aliquam regulam, neque sancti Benedicti, neque sancti Augustini, neque sancti Bernardi, nec aliquam viam et formam vivendi, praeter illam quae mihi a Domino est ostensa misericorditer et donata.
7 Et dixit mihi Dominus quod volebat me esse unum novellum pazzum in hoc mundo: et noluit nos ducere per aliam viam quam per istam scientiam.
8 Sed per vestram scientiam et sapientiam Deus vos confundet. Et ego confido in castaldis Domini, quod per ipsos puniet vos Deus; et adhuc redibitis ad vestrum statum, cum vituperio vestro, velitis nolitis”.
9 Tunc cardinalis obstupuit valde et nihil respondit; et omnes fratres plurimum timuerunt.Caput 69.
Qualiter praescivit et praedixit quod scientia debebat esse occasio ruinae ordinis, et qualiter prohibuit uni sociorum ne intenderet studio praedicationum.
Dolebat multum beatus Franciscus si virtute neglecta quaereretur scientia inflativa (cfr. 1Cor 8,1; 13,4), maxime si non in ea vocatione quisque persisteret in qua vocatus a principio fuerit (cfr. 1Cor 7,20.24).
2 Dicebat enim: “Fratres mei qui scientiae curiositate ducuntur in die tribulationis (cfr. Os 9,7) invenient manus suas vacuas.
3 Ideo vellem eos magis roborari virtutibus, ut, cum tempus tribulationis (Ps 36,39) venerit, secum haberent in angustia Dominum (cfr. 2Par 15,4).
4 Nam et ventura est tribulatio (cfr. Ps 21,12; Prov 1,27), qua libri, ad nihilum utiles, in fenestris et latebris projicientur”.
5 Non hoc dicebat quia lectio sacrae scripturae sibi displiceret, sed ut a superflua cura discendi retraheret universos. Volebat enim ipsos potius esse caritate bonos quam scientiae curiositate sciolos.
6 Praeodorabatur etiam tempora, non longe, ventura, in quibus jam praesciebat scientiam inflativam (cfr. 1Cor 8,1; 13,4) debere esse occasionem ruinae;
7 unde quemdam sociorum suorum aliquando praedicationum studio nimis intentum, post mortem suam apparens ei, reprehendit atque prohibuit; jussitque illi ut studeret viam humilitatis et simplicitatis incedere.Caput 70.
Quod tempore tribulationis futurae qui intrabunt ordinem erunt benedicti, et qui erunt probati erunt meliores praedecessoribus quis.
1 Dicebat beatus Franciscus: “Veniet tempus (cfr. Ez 7,12) quo malis exemplis malorum fratrum haec dilecta Dei religio diffamabitur ita ut pudeat exire in publicum!
2 “Qui vero tunc temporis ad suscipiendum ordinis habitum venerint, sola Spiritus sancti operatione ducentur, et nullam in eis maculam caro et sanguis (cfr. Sir 11,33; Mat 16,17) impinget, eruntque vere a Domino benedicti (cfr. Ps 113,15).
3 Et licet in eis non fuerint operationes meritoriae, tamen frigescente caritate (cfr. Mat 24,12) quae facit sanctos operari ferventer, venturae sunt illis tentationes immensae. Et qui tempore illo inventi fuerint probati erunt suis praedecessoribus meliores.
4 “Vae autem illis qui de sola specie et apparentia conversationis religiosae sibi plaudentes, et in sua sapientia et scientia confidentes inventi fuerint otiosi,
5 id est non exercitantes se in operibus virtuosis, in via crucis et paenitentiae, in pura observantia evangelii quod ex professione tenentur pure et simpliciter observare!
6 Isti enim non resistent constanter tentationibus quae ad probationem electorum a Domino permittentur. Qui vero probati fuerint et approbati accipient coronam vitae (cfr. Iac 1,12) ad quam exercitat eos interim malitia reproborum”.Caput 71.
Qualiter respondit socio suo, quaerenti cur non corrigebat excessus qui fiebant in ordine tempore suo.
1 Quidam socius beati Francisci semel dixit ei: “Pater, ignosce mihi, quoniam quae tibi volo dicere jam plures consideraverunt”.
2 Et ait: “Tu scis quomodo olim per gratiam Dei viguit in puritate perfectionis tota religio, qualiter omnes fratres, cum magno fervore et sollicitudine, in omnibus observabant sanctam paupertatem;
3 videlicet in parvis et pauperculis aedificiis et utensilibus, in parvis et pauperculis libris et vestibus,
4 et, sicut in iis, ita et in omnibus aliis exterioribus, erant unius voluntatis et fervoris in sollicitudine servandi omnia quae pertinent ad nostram professionem et vocationem et ad bonum exemplum omnium; 5 et sic etiam erant unanimes in dilectione Dei et proximi, tanquam homines vere apostolici et evangelici”.
6”Nunc autem, a parvo tempore citra, coepit haec puritas et perfectio valde dissimiliter variari, licet multi dicant, et excusent fratres propter multitudinem; dicentes propter hoc non posse haec a fratribus observari;
7 immo multi fratres ad tantam caecitatem devenerunt quod de iis, magis quam de prioribus, putant populum aedificari et ad devotionem converti;
8 atque videtur eis quod propter hoc magis honeste vivant: despicientes et reputantes pro nihilo viam sanctae simplicitatis et paupertatis, quae fuit initium et fundamentum nostrae religionis.
9 Unde nos, considerantes haec, credimus firmiter quod displiceant tibi, sed valde miramur, si displicent tibi, quare tu sustines et non corrigis ea?”.
10 Respondit beatus Franciscus et dixit illi: “Dominus indulgeat tibi, frater, quoniam vis esse mihi contrarius et adversarius atque me implicare in iis quae non pertinent ad officium meum.
11 Quousque enim habui praelationis officium super fratres, et ipsi permanserunt in vocatione et professione sua,
12 licet a principio meae conversionis semper infirmus fuerim, cum parva mea sollicitudine satisfaciebam eis exemplo et praedicatione;
13 sed postquam consideravi quod
Dominus multiplicavit numerum (cfr. Act 6,7) fratrum, et ipsi, propter tepiditatem et inopiam spiritus incipiebant declinare a via recta et secura per quem consueverant ambulare;
14 et per ampliorem viam quae ducit (cfr. Mat 7,13) ad mortem incedentes, non attendebant vocationem et professionem suam et bonum exemplum;
15 nec volebant dimittere iter periculosum et mortiferum quod ceperant, propter praedicationem et admonitionem meam et exemplum meum quod illis continue ostendebam, ideo recommendavi religionis praelationem et regimen Domino et ministris.
l6 Unde, licet tempore quo renuntiavi officio praelationis fratrum, excusarem me coram fratribus in capitulo generali quod propter infirmitates meas curam de ipsis habere non poteram,
17 tamen, si secundum voluntatem meam fratres vellent ambulare, nunc propter ipsorum consolationem et utilitatem, nollem quod alium ministrum haberent nisi me usque ad diem mortis meae.
18 Ex quo enim fidelis et bonus subditus voluntatem praelati sui cognoscit et observat, parvam sollicitudinem oportet praelatum habere de illo.
19 Immo tantum gauderem de bonitate fratrum propter lucrum ipsorum et lucrum meum quod si jacerem in lecto infirmus non me pigeret satisfacere eis, quia officium meum, id est praelationis, est spirituale tantum, videlicet dominari vitiis et ipsa corrigere spiritualiter, et emendare.
20 Postquam ipsa corrigere et emendare non possum praedicatione, admonitione et exemplo, nolo carnifex fieri ad uniendum et flagellandum, sicut potestates hujus saeculi.
21 “Nam ego confido in Domino (cfr. Ps 10,2) quod inimici invisibiles, qui sunt castaldi Domini ad puniendum in hoc saeculo et in futuro, adhuc sument vindictam de illis qui transgrediuntur mandata Dei et votum professionis suae;
22 et facient eos corrigi ab hominibus hujus saeculi in improperium et verecundiam ipsorum, et sic revertentur ad vocationem et professionem suam.
23 “Verumtamen usque ad diem mortis meae non cessabo saltem exemplo et bona operatione, docere fratres ambulare per viam quam mihi Dominus ostendit (cfr. 3Re 8,36);
24 quem et ego jam docui et ostendi eis verbo et exemplo, ut sint inexcusabiles (cfr. Rom 1,20) coram Domino, et ego non tenear ulterius de ipsis coram Deo reddere rationem (cfr. Luc 16,2)”.
[Interpolatio] .
1 Infra scripta verba frater Leo socius et confessor sancti Francisci scripsit fratri Corrado de Offida, dicens se habuisse ea ab ore beati Francisci; quae idem frater Corradus retulit apud Sanctum Damianum prope Assisium.
2 Sanctus Franciscus stabat post tribunam ecclesiae Sanctae Mariae de Angelis in oratione levando manus in altum, et clamabat ad Christum quod haberet misericordiam de populo de multa tribulatione quae debebat evenire.
3 Et dixit Dominus: “Francisce, si vis quod habeam misericordiam de populo christiano, fac mihi istud quod ordo tuus permaneat in eo statu in quo positus est, quia non remanet mihi plus de toto mundo.
4 Et ego tibi promitto quod amore tui et ordinis tui non permittam mundo evenire aliquam tribulationem.
5 Sed dico tibi quod ipsi debent recedere ab ista via in qua posui eos.
6 Et provocabunt me ad tantam iram quod ego insurgam contra eos et vocabo daemones et dabo eis omnem potestatem quam voluerint; et ipsi tantum scandalum ponent inter eos et mundum quod nullus erit qui possit portare habitum tuum nisi per silvas.
7 Et quando mundus perdet fidem ordinis tui non remanebit ultra lux, quia posui eos in lucem mundi (cfr. Mat 5,14)”.
8 Et sanctus Franciscus dixit: “De quo vivent fratres mei qui habitabunt in silvis?”. — Dixit Christus: “Ego pascam eos sicut pavi filios Israël de manna in deserto (cfr. Deut 8,16; Ioa 6,31), quia isti tales erunt boni, et tunc redibunt ad primum statum in quo fuit fundatus et inceptus”.Caput 72.
Quod orationibus et lacrimis humilium et simplicium fratrum convertuntur animae quae videntur converti propter scientiam et praedicationem aliorum.
1 Nolebat pater sanctissimus fratres suos esse cupidos scientia et libris, sed volebat et praedicabat eis ut studerent fundari super sanctam humilitatem,
2 et imitari puram simplicitatem, sanctam orationem et dominam paupertatem in quibus aedificaverunt sancti et primi fratres,
3 et hanc solam dicebat esse securam viam ad salutem propriam et aliorum aedificationem; quoniam Christus, ad cujus imitationem sumus vocati, hanc solam nobis ostendit et docuit verbo pariter et exemplo.
4 Ipse enim beatus pater, futura prospiciens, cognoscebat per spiritum sanctum et multoties fratribus dicebat quod multi fratres occasione aedificandi alios dimittent vocationem suam,
5 videlicet sanctam humilitatem, puram simplicitatem, orationem et devotionem, atque dominam nostram paupertatem,
6 et continget illis quod unde putabunt magis imbui, id est impleri devotione et accendi amore et illuminari cognitione Dei, propter intellectum scripturae, inde occasionaliter remanebunt intus frigidi et vacui;
7 et sic ad pristinam vocationem redire non poterunt, quia tempus vivendi secundum vocationem suam in vano et falso studio amiserunt;
8 et timeo quod id quod videbantur habere auferetur ab eis (cfr. Mat 25,29), quia id quod datum erat illis, id est vocationem suam tenere et imitari, penitus neglexerunt.
9 Et dicebat: “Sunt multi fratres qui totum studium suum et totam sollicitudinem suam ponunt in acquirendo scientiam, dimittentes vocationem suam sanctam, extra viam humilitatis et sanctae orationis mente et corpore evagando:
10 qui cum populo praedicaverint, et noverint aliquos inde aedificari vel ad paenitentiam converti, inflantur et extollunt se de opere et lucro alieno tanquam de suo;
11 cum tamen magis in condemnationem et praejudicium suum praedicaverint, et nihil ibi secundum veritatem operati fuerint, nisi tanquam instrumenta illorum per quos Dominus vere fructum hujusmodi acquisivit:
12 nam quos credunt per scientiam et praedicationem suam aedificari et ad paenitentiam converti, Dominus orationibus et lacrimis sanctorum pauperum, humilium et simplicium fratrum, aedificat et convertit;
13 licet ipsi sancti fratres, ut plurimum, hoc ignorent: sic enim est voluntas Dei ut illud nesciant ne inde valeant superbire.
14 “Isti sunt fratres mei milites tabulae rotundae qui latitant in desertis et remotis locis ut diligentius vacent orationi et meditationi,
15 sua et aliorum peccata plorantes, viventes simpliciter et humiliter conversantes, quorum sanctitas a Deo cognoscitur et aliquando fratribus et hominibus est ignota.
16 Horum animae cum ab angelis Domino praesentabuntur, tunc Dominus ostendet illis fructum et mercedem laborum suorum (cfr. Sap 10,17),
17 videlicet multas animas quae suis exemplis, orationibus et lacrimis sunt salvatae,
18 et dicet illis: Filii mei dilecti, ecce tot et tales animae salvatae sunt vestris orationibus, lacrimis et exemplis, et quia super pauca fuistis fideles, supra multa vos constituam (cfr. Mat 25,21).
19 Alii vero praedicaverunt et laboraverunt sermonibus sapientiae et scientiae suae, et ego meritis vestris fructum salutis operatus sum;
20 ideo suscipite mercedem laborum eorum et fructum meritorum vestrorum qui est regnum aeternum, quod per humilitatis et simplicitatis vestrae atque orationum et lacrimarum vestrarum violentiam rapuistis.
21 “Sicque isti portantes manipulos suos, id est fructus et merita sanctae humilitatis et simplicitatis suae, intrabunt in gaudium Domini (cfr. Mat 25,21) laetantes et exsultantes.
22 “Illi vero qui non curaverunt nisi scire et aliis viam salutis ostendere, nihil operantes pro se, ante tribunal Christi (cfr. 2Cor 5,10) adstabunt nudi et vacui, solius confusionis, verecundiae et doloris manipulos deferentes.
23 “Tunc veritas sanctae humilitatis et simplicitatis, sanctaeque orationis et paupertatis, quae est vocatio nostra, exaltabitur glorificabitur et magnificabitur;
24 Cui veritati ipsi, inflati vento scientiae (cfr. 1Cor 8,1), detraxerunt vita et vanis sermonibus sapientiae suae, dicentes ipsam veritatem esse falsitatem, et tanquam caeci, eos qui ambulaverunt in veritate crudeliter persequentes.
25 Tunc error et falsitas opinionum suarum per quas ambulaverunt, quas veritatem esse praedicaverunt, per quas in caecitatis foveam (cfr. Mat 15,14) multos praecipitaverunt, in dolore, confusione et verecundia terminabitur,
26 et ipsi cum suis tenebrosis opinionibus in tenebras exteriores (cfr. Mat 25,30) cum tenebrarum spiritibus demergentur”.
27 Unde saepe dicebat beatus Franciscus super illo verbo: Donec sterilis peperit plurimos et quae multos habebat filios infirmata est (cfr. 1Re 2,5): 28 “Sterilis est bonus religiosus simplex, humilis, pauper et despectus, vilis et abjectus, qui sanctis orationibus et virtutibus continue alios aedificat et parturit gemitibus (cfr. Rom 8,22.26) dolorosis”.
29 Hoc verbum dicebat saepissime, coram ministris et aliis fratribus maxime in capitulo generali.Caput 73.
Quod volebat et docebat praelatos et pracdicatores debere exercere se in oratione et operibus humilitatis.
1 Fidelis servus ac perfectus imitator Christi Franciscus, sentiens se per sanctae humilitatis virtutem in Christum potissime transformatum, prae ceteris virtutibus ipsam humilitatem optabat in fratribus suis,
2 et ad ipsam diligendam, desiderandam, acquirendam et conservandam incessanter eos verbo et exemplo affectuosius animabat;
3 et maxime ministros et praedicatores admonebat et inducebat ad humilitatis opera exercenda.
4 Dicebat enim quod propter praelationis officium et sollicitudinem praedicandi non debent dimittere sanctam et devotam orationem, ire pro eleemosyna, operari aliquando manibus suis (cfr. 1The 4,11; Eph 4,28),
5 et alia humilitatis opera facere, sicut alii fratres, propter bonum exemplum et lucrum animarum suarum et aliorum.
6 Et dicebat: “Multum enim aedificantur fratres subditi cum eorum ministri et praedicatores vacant libenter orationi, et inclinant se ad humilitatis opera et obsequia vilitatis.
7Aliter autem non possunt absque sui confusione, praejudicio et condemnatione de hoc fratres alios admonere.
8 Oportet enim, exemplo Christi, priusfacere quam docere, ac simul facere et docere (cfr. Act 1,1)”.Caput 74.
Qualiter ad verecundiam suam docuit fratres cognoscere quando ipse erat servus Dei et quando non.
1 Convocavit semel beatus Franciscus multos fratres, et ait illis: “Rogavi Dominum ut mihi dignaretur ostendere quando sum servus ejus et quando non. Nam nihil aliud vellem nisi existere servus ejus”.
2 Ipse autem benignissimus Dominus nunc mihi sua dignatione respondit: “Servum meum veraciter te esse cognosce cum sancta cogitas, loqueris et operaris.
3 Ideo vocavi vos, fratres, et hoc vobis insinuavi, ut coram vobis possim verecundari, quando videbitis me deficere in omnibus iis vel in aliquo praedictorum”.Caput 75.
Quod voluit omnino quod fratres omnes laborarent interdum manibus suis.
1 Tepidos nulli se negotio familiariter et humiliter applicantes dicebat evomendos esse cito de ore (cfr. Apoc 3,16) Domini: nullus coram eo otiosus poterat comparere, quin statim mordaci dente ipsum corriperet.
2 Siquidem ipse omnis perfectionis exemplar, manibus suis (cfr. 1The 4,11) humiliter laborabat, nil permittens effluere de optimo temporis dono.
3 Dicebat enim: “Volo omnes fratres meos laborare et exercitari humiliter in operibus bonis, ut minus simus hominibus onerosi, et ne cor aut lingua in otio evagetur; qui vero nihil sciunt operari, addiscant”.
4 Lucrum vero et mercedem de labore non laborantis, sed guardiani vel familiae arbitrio committendum esse dicebat.
=================================================================================
| Redi
|
==================================================================================
